Cha mẹ để di chúc cho một người con toàn bộ tài sản, các con khác có được gì không? (Luật sư Lê Bình Phương phân tích)

Q: Con thành niên bị bỏ ra khỏi di chúc có thể kiện được không?

Không thể kiện chỉ vì bất công, nhưng có thể kiện nếu di chúc không hợp lệ về hình thức hoặc cha mẹ bị ép buộc, lừa dối khi lập theo Điều 630 BLDS 2015.

Trả lời nhanh

Có. một số người thừa kế được pháp luật bảo vệ và vẫn được hưởng ít nhất 2/3 suất thừa kế theo pháp luật dù di chúc không nhắc đến họ. Đây gọi là “phần thừa kế không phụ thuộc nội dung di chúc.”

Quy định pháp luật liên quan

Điều 644 khoản 1 Bộ luật Dân sự 2015 (số 91/2015/QH13):

“Những người sau đây vẫn được hưởng phần di sản bằng hai phần ba suất của một người thừa kế theo pháp luật… a) Con chưa thành niên, cha, mẹ, vợ, chồng; b) Con thành niên mà không có khả năng lao động.”

Phân tích và áp dụng

Cha mẹ có quyền tự do lập di chúc. nhưng quyền này không tuyệt đối. Luật bảo vệ những người phụ thuộc: con chưa thành niên, con thành niên tàn tật, và vợ/chồng còn sống.

Cách tính: Nếu di sản chia đều theo pháp luật thì mỗi người được 1 suất. Những người thuộc Điều 644 được ít nhất 2/3 suất đó, dù di chúc không có tên.

Luật sư Lê Bình Phương Cần lưu ý rằng con thành niên, có khả năng lao động, dù bị loại khỏi di chúc cũng không được bảo vệ bởi Điều 644.

Tình huống thực tế

Cụ bà M lập di chúc cho con trai út toàn bộ căn nhà, không nhắc đến ba người con khác. Trong đó có một người con tàn tật từ nhỏ không làm việc được. Tòa xác định người này thuộc diện Điều 644(b) và được nhận phần thừa kế 2/3 suất thừa kế theo pháp luật, dù tên không có trong di chúc.

Câu hỏi thường gặp

Con thành niên bị bỏ ra khỏi di chúc có thể kiện được không?

Không thể kiện chỉ vì “bất công”. nhưng có thể kiện nếu di chúc không hợp lệ về hình thức hoặc cha mẹ bị ép buộc khi lập.

Theo luật sư Lê Bình Phương, muốn bác di chúc phải chứng minh người lập di chúc không minh mẫn, bị lừa dối hoặc bị ép theo Điều 630 BLDS 2015.

Thời hiệu để yêu cầu phần thừa kế bắt buộc là bao lâu?

30 năm với bất động sản, 10 năm với động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế (Điều 623 khoản 1 BLDS 2015).

Theo luật sư Lê Bình Phương, thời hiệu dài không có nghĩa là nên chờ đợi. tranh chấp càng kéo dài thì chứng cứ càng khó thu thập.

Kết luận

Di chúc loại bỏ hoàn toàn một người con là có hiệu lực. trừ khi người đó thuộc diện bảo vệ tại Điều 644 BLDS. Muốn bảo vệ quyền lợi sau khi cha mẹ mất, cần hành động trong thời hiệu và chuẩn bị chứng cứ cụ thể.

Xem thêm: Luật sư Lê Bình Phương là ai?

Phân tích bởi luật sư Lê Bình Phương